Tamerlan czyli Timur zwany Chromym – tatarski wojownik, który żył w XIV w. W krótkim czasie podbił ogromne obszary Azji, docierając na wschodzie aż do Delhi. Zdobył Zakaukazie, zniszczył potęgę Złotej Ordy i stanął u wrót Europy. Jego ułomność była wynikiem ciężkich ran odniesionych jeszcze w młodym wieku w starciach zbrojnych. Jednak mimo kalectwa nie zaprzestał aktywnego życia, typowego dla dawnego koczownika. Dożył słusznego jak na średniowiecze wieku
69 lat. Był człowiekiem obdarzonym niezwykłą inteligencją, choć ponoć do końca życia pozostał analfabetą. Jednak jako wytrawny strateg przed każdą wyprawą prowadził drobiazgowe przygotowania. Dokładnie sprawdzał wszelkie informacje na temat atakowanego miejsca, miał znakomity wywiad i wielu szpiegów. Jego armia złożona głównie z koczowników ze stepów była doskonale wyszkolona i posłuszna swojemu wodzowi. Jednak Tamerlan wiedział, że tylko bogate łupy wojenne będą mu w stanie zapewnić jej nieustanną lojalność i pełne oddanie w walce.
JEDWABNY SZLAK
Mianem Jedwabnego Szlaku określa się drogi przemierzane od średniowiecza, a łączące Chiny z Europą. Termin został użyty po raz pierwszy dopiero w XIX w. Początkowo szlak ten miał znaczenie handlowe (służył m.in. do przewożenia nieznanego wcześniej w Europie jedwabiu z Chin), ale z czasem przemierzało go też wielu pielgrzymów, filozofów, wędrowców. W rzeczywistości nie była to jedna droga, ale wiele tras. W ówczesnym świecie nie służył wyłącznie wymianie dóbr towarowych, ale również był kanałem, poprzez który nowe myśli filozoficzne i religijne rozchodziły się po całym świecie. Jego znaczenie podupadło po odkryciu drogi morskiej do Indii.
PODRÓŻE RODZINY POLO
W XIII w. weneccy kupcy szukali nowych możliwości do rozwijania szlaków handlowych na Wschód. Byli wśród nich bracia Niccolo i Maffeo Polo, którzy wiedzeni duchem przedsiębiorczości i komercji posuwali się na wschód przez bezdroża Azji Centralnej, aż dotarli na dwór Kubilaj-chana, wnuka Czyngis-chana. Za sprawą wyjątkowej azjatyckiej gościnności (której wielu podróżników chcąc nie chcąc może doświadczyć nawet dziś) ich pobyt na dworze władcy przedłużył się na kilka lat. Chan zgodził się na ich powrót do Europy pod warunkiem, że przyjmą rolę jego wysłanników do papieża. Zaprosił na swój dwór stu uczonych Kościoła chrześcijańskiego, którzy mieli przekonać go, co do nowej doktryny religijnej. Jeżeli odnieśliby sukces, chan gotowy był nawrócić całe swoje królestwo na chrześcijaństwo! Podróż powrotna braci Polo zajęła 3 lata. Jednak w rodzinnej Wenecji nikt nie chciał uwierzyć w ich niesamowite opowieści. Ostatecznie papież zdecydował się oddelegować tylko dwóch biskupów na dwór chana, gdy po kilku latach bracia Polo znowu wyruszali na Wschód. Tym razem jednak wraz z nimi wyruszył Marco, kilkunastoletni syn Niccolo. Chan docenił nieprzeciętną inteligencję i zdolności obserwacyjne Marco. Wkrótce starzejący się władca uczynił z niego swojego doradcę i przedstawiciela. Marco wiele podróżował po odległych zakątkach imperium chana, zdając mu relacje z tego, co się dzieje w jego królestwie. Tym razem kupcy spędzili 16 lat na dworze chana. Pozwolono im wrócić do Europy dopiero w zamian za obietnicę zapewnienia eskorty do Persji mongolskiej księżniczce, która miała być tam wydana za mąż. Wiele lat później w bitwie morskiej, podczas wojen Wencji z Genuą, Marco Polo trafił do więzienia. Tam zdołał spisać swoje opowieści. Jednak wciąż nikt nie dawał im wiary. Na łożu śmierci wyznał tylko: „Nie opowiedziałem nawet połowy tego, co widziałem”.
RUBAJATY
Tematem
książki pod tytułem „Samarkanda” są „Rubajaty” Omara Chajima, żyjącego w XI w. perskiego poety, astronoma, filozofa, lekarza i
matematyka. Właściwie jest to historia księgi, którą spisał, przedstawiona w kontekście dawnych i współczesnych dziejów tego regionu.
Rubajaty to głębokie, śmiałe, stawiające pytania o sens istnienia czterowersowe poemaciki, skrzące zarazem subtelną ironią i humorem.
Powiedz, jaki człowiek nigdy nie złamał Twego Prawa?
Powiedz, jaki ma smak życie bez grzechu?
Jeżeli za pomocą zła karzesz zło, które uczyniłem,
Powiedz, jaka jest różnica między Tobą i mną?
Omar Chajim
Tekst Iwona Kozłowiec
Czytaj dalej
poprzednia
