Każdego, kto przybywa do Piekar Śląskich, urzeka widok majestatycznych wież Sanktuarium Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej. Ale to jeszcze nie wszystko. Oczom pielgrzymów ukazuje się też wzniesiona na pobliskim wzgórzu Kalwaria z kościołem Zmartwychwstania Pańskiego. Tego widoku – mawiają pielgrzymi – nie da się zapomnieć. Na zawsze pozostaje w sercu. Niezwykłe miejsca mają to do siebie, że chętnie się do nich wraca, choćby pamięcią. Tak właśnie rzecz się ma z piekarskim sanktuarium, do którego od blisko czterystu lat nieustannie ciągną pielgrzymki.
Codziennie, o każdej porze roku można tam spotkać tych, którzy przed oblicze Maryi zanoszą prośby lub przyjeżdżają podziękować za wyproszone łaski. – Moja czternastoletnia córka straciła wzrok w wypadku. Przeszła kilka operacji. Lewe oko reagowało po nich tylko na światło. Lekarze stwierdzili, że nic więcej nie da się zrobić. Uszkodzenie jest trwałe. Przyjeżdżałam do Najświętszej Panienki codziennie, prosząc o to, by córka znów mogła patrzeć na świat. Po niespełna miesiącu Olga powiedziała przy śniadaniu, że pomidory nie mają jeszcze pomidorowego koloru. Nie mogłam uwierzyć. Dzień za dniem widziała coraz wyraźniej. Dzisiaj ma już 23 lata, a ja raz w miesiącu jestem tu z wdzięczności, która nie ma granic – opowiada Hanna Małkiewicz z Bytomia.
Ludzie przyjeżdżają do Piekar, by powierzyć Matce Najświętszej swoje troski. Wiedzą, że ich wysłucha. Przywraca wzrok, pozwala odzyskać mowę, cofa paraliż, chorzy znów zaczynają chodzić. Znikają zmiany skórne, bywa, że cofa się nowotwór. Najważniejsze jednak jest dla wszystkich, że od lat Piekarska Pani czuwa nad nimi i nikomu nie pozwala czuć się samotnym.
Maria Kwaśniok z dzielnicy Szarlej od dwudziestu lat związana jest z sanktuarium.
– Mateńka podtrzymuje mnie na duchu, uspokaja. Pomaga rozwiązywać problemy i łagodzi troski. Polubiłam to miejsce. Związałam się z nim. Cierpię na padaczkę pourazową. Spokój jest dla mnie najważniejszy. To miejsce daje mi pozytywną energię, mimo kłopotów z optymizmem patrzę w przyszłość. Piekarskiej Pani zawdzięczam i to, że po długich staraniach otrzymałam rentę, której nie chciano mi przyznać, nie widząc podstaw – mówi.
Gdy zapytać pielgrzymów, od jak dawna przychodzą tu wypraszać łaski, zazwyczaj powtarza się ta sama odpowiedź – od zawsze.
Trudno jednoznacznie określić początek kultu obrazu Matki Boskiej Piekarskiej. Źródła historyczne wiążą go z osobą proboszcza, księdza Jakuba Roczkowskiego. Najprawdopodobniej w 1659 r. przeniósł on obraz Najświętszej Panienki z bocznego do głównego ołtarza w drewnianym kościele pod wezwaniem świętego Bartłomieja w Piekarach Śląskich. Kierował się pobożnością ludzi tej ziemi i chęcią ugruntowania wiary w społeczności, po trudnym okresie reformacji.
Pachnący obraz W sierpniu ubiegłego roku minęło 350 lat od chwili, kiedy obraz trafił na honorowe miejsce. W kronice, którą zaczął prowadzić ksiądz Roczkowski, czytamy, że zanim dokonał przeniesienia obrazu, odniósł wrażenie, jakby z ikony wydobywał się piękny zapach. Pachniało różami. Od tego momentu w przekonaniu wiernych, jak i proboszcza zaczęły się spełniać prośby zanoszone do Maryi. Działy się też liczne cuda. To sprawiło, że zrodził się w Piekarach kult Matki Bożej, którego konsekwencją było powstanie ruchu pielgrzymkowego. Naciski pobożnej części ludu piekarskiego i pielgrzymów na władze kościelne, by uznać obraz za cudowny, były bardzo liczne. Choć o randze obrazu nie decydowały jego walory artystyczne, a właśnie zapach wydobywający się z wizerunku Maryi. Nie było takiej osoby, która nie byłaby przekonana o jego świętości i cudowności. Wieść o pięknym, odnowionym i pachnącym obrazie rozeszła się lotem błyskawicy.
Wysłuchiwane prośby Niezwykłość miejsca i obrazu znalazły swe potwierdzenie w cudach i znakach opisanych we wszystkich dostępnych rękopisach, a także w najstarszych publikacjach dotyczących sanktuarium. Proboszcz zaczął spisywać prośby ludzi. Założył specjalną księgę, która zaginęła niestety w niewyjaśnionych okolicznościach. Księdzu, coraz bardziej przekonanemu o dobrodziejstwach, jakimi słynął wizerunek Maryi, nie było łatwo. Urzędnicy kurii krakowskiej wielokrotnie podejrzewali go o nadużycia. Stwierdzili nawet, że opisane przez proboszcza cuda są nieprawdziwe. W efekcie obraz kazano zamknąć w zakrystii, a Jakuba Roczkowskiego skazano na miesiąc więzienia w biskupim Lipowcu. Decyzja władz kościelnych wywołała wielkie społeczne oburzenie. Pielgrzymi jeszcze goręcej się modlili, zamawiając coraz więcej mszy. Ci, którym Maryja pomagała, przynosili przed cudowny wizerunek różne wota, świadczące o łaskach wyproszonych za Jej wstawiennictwem.
Cudowne ocalenie Wszystkie źródła historyczne dowodzą, że spontaniczny i masowy kult wzmógł się w dramatycznych okolicznościach. W 1676 r. w pobliskich Tarnowskich Górach rozszalała się epidemia cholery. Pochłaniała setki śmiertelnych ofiar. Pomocy szukano wszędzie. Jezuici zasugerowali pielgrzymkę do Piekarskiej Pani. Szli wszyscy. Zdrowi i chorzy. Wierzący i niewierzący. Zrozpaczonych pielgrzymów Matka Boska wysłuchała. Zaraza ustąpiła. W dowód wdzięczności za cudowne ocalenie mieszkańcy Tarnowskich Gór uroczyście ślubowali, że każdego roku będą pielgrzymować do Piekar, by pokłonić się przed cudownym obrazem. Wieść o powstrzymaniu zarazy rozeszła się po całym Śląsku, a nawet poza granice kraju. Chorzy jeszcze goręcej i liczniej garnęli się przed oblicze Maryi.
Podobnego cudu Matka Boska Piekarska dokonała w Pradze, dokąd wypożyczono obraz, kiedy i tam wybuchła zaraza. Ocaliła też mieszkańców Hradca Kralowe. Przed Jej obliczem modlili się między innymi: cesarz Leopold I, Jan III Sobieski, ostatnia z rodu Piastów – księżna Karolina z Brzegu, elektor saski Fryderyk August II, księżna Lanckorońska. Wszyscy zgodnie twierdzili, że cudowny obraz słynie łaskami.
Czytaj dalej
