Stan wiedzy dotyczący zagrożeń chemicznych i biologicznych
występujących w ściekach komunalnych jest w Polsce
niewystarczający. To samo dotyczy ich oddziaływania
na zdrowie ludzi zatrudnionych w oczyszczalniach ścieków.
Do tej pory nie przeprowadzano oceny narażenia na choroby
u pracowników oczyszczalni ścieków komunalnych. Szacuje się,
że problem ten dotyczy kilkunastotysięcznej grupy zawodowej.
Zagrożenia
Narażenie na choroby osób
zatrudnionych w oczyszczalni
w znacznym stopniu zależy od
technicznego zaawansowania procesu
oczyszczania. W zakładach
opartych na starszych technologiach,
szczególnie w oczyszczalniach
mechanicznych, pracownicy
wiele czynności wykonują ręcznie.
W nowych obiektach proces
oczyszczania ścieków jest w większości
zautomatyzowany, a praca
ludzi sprowadza się w dużej mierze
do nadzoru urządzeń.
Pracownicy oczyszczalni narażeni
są na negatywne oddziaływanie:
metali ciężkich (Pb, Cu, Zn, Cd,
Cr, Ni), wielopierścieniowych
węglowodorów aromatycznych
(WWA), polichlorowanych bifenyli
(PCB), lotnych substancji organicznych
oraz siarkowodoru. Nie
bez znaczenia są też czynniki biologiczne,
do których należą bakterie,
wirusy i grzyby oraz wytwarzane
przez nie endotoksyny i glukany.
Substancje te powszechnie
uważa się za bardzo silne trucizny,
co znalazło odzwierciedlenie
w proponowanych dopuszczalnych
stężeniach w różnych elementach
środowiska oraz produktach
spożywczych. Przypisuje się
im działanie rakotwórcze, mutagenne
i układowe. Występowanie
tych objawów jest zależne od
drogi podania i wielkości dawki
pobranej. Zakażenie pracowników
drobnoustrojami może nastąpić
drogą oddechową, pokarmową
oraz przez skórę.
Najczęstsze problemy
zdrowotne
Do najczęściej stwierdzanych
zaburzeń zdrowia pracowników
oczyszczalni ścieków należą
infekcje układów: oddechowego
i pokarmowego, podrażnienia
oczu i skóry, bóle głowy oraz złe
samopoczucie. Ocenę warunków
higienicznych panujących na stanowiskach
pracy utrudnia brak
normatywów higienicznych dla
mikroorganizmów i endotoksyn
unoszących się w powietrzu na
stanowiskach pracy.
Miejscami o największych stężeniach
LZO są przede wszystkim
budynki krat, dokąd dopływają
surowe ścieki. W ściekach zawarte
są drobnoustroje i produkty
ich rozpadu: wirusy, pierwotniaki,
grzyby, bakterie, płazińce,
tasiemce oraz endotoksyny i glukany.
Ponadto drobnoustroje
w środowisku oczyszczalni ścieków
występują w bardzo szerokim
zakresie stężeń.
Czytaj dalej
